Çalışma Süreleri, Nöbet, Fazla Çalışma, Dinlenme ve İzne İlişkin Hakları

Sağlık çalışanlarının çalışma koşulları dendiğinde, akla ilk gelen ve yakınılan konuların başında, nöbetler ve fazla çalışma gelmektedir. Bu başlık da kendi içinde, çalışma süreleri, nöbet ve fazla çalışma, nöbet sonrası dinlenme-izin hakkı, nöbet-fazla çalışma ücreti hakkı ile dinlenme ve izin hakkı olmak üzere, dört alt başlık halinde incelenecektir.


1. Çalışma Süreleri

Öncelikle belirtmek gerekir ki, özellikle hekimlerin günlük normal olarak bakması gerekenden fazla sayıda hastaya bakması, kaçınılmaz olarak, çalışma süresinin uzamasına neden olmakta ve bu durum da çalışma süreleri bakımından yasal düzenlemenin durumu ile bu düzenlemelerin pratikte uygulanabilirliğinin önemine işaret etmektedir. İşte bu noktada, çalışma sürelerine ilişkin yasal düzenlemeye bakıldığında, kamu kurumlarında hizmet ifa eden sağlık çalışanları için, haftalık çalışma süresinin kırk saat olduğu, özel kanunlarla yahut bu kanuna veya özel kanunlara dayanılarak çıkarılacak tüzük ve yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle, farklı çalışma sürelerinin belirlenebileceği ifade edilmiştir.


2. Nöbet ve Fazla Çalışma

Nöbet türleri, acil, branş, icap (evde) ve normal nöbet olmak üzere, dört gruba ayrılmıştır. Acil ve branş nöbetlerinin hangi hallerde tutulacağı, hastanenin türüne, personel mevcuduna, iş durumuna ve hizmetin gereklerine göre, başhekim tarafından düzenlenir. Bunlar her personel için yasalarda ayrı ayrı düzenlenmiştir ve her sağlık çalışanı yasalarda yer alanın dışına çıkılmamasını talep etme hakkına sahiptir.


3. Nöbet sonrası dinlenme-izin hakkı, nöbet-fazla çalışma ücreti hakkı

Kanun uyarınca, fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan hekim isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret alabileceği gibi, zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakika, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında ise, bir saat on beş dakikayı serbest zaman yani izin olarak kullanabilecektir.





4. Dinlenme ve İzin Hakkı

Sağlık çalışanlarının yoğun bir çalışma temposunda mesleklerini yerine getirmeye çalıştığı malumdur. Bu yoğun ve stresli ortamın yarattığı yorgunluk, yıpranmışlık ve kayıtsızlaşma gibi olumsuz duygular, giderilmediği takdirde tükenmişlik sendromu gibi etkiler doğurabilecektir. Bu kapsamda, sağlık çalışanlarının dinlenme ve izin haklarını düzenli şekilde kullanması, bu gibi olumsuz etkileri azaltacak hem sağlık çalışanlarını mesleğinden soğutmayacak hem de kaliteli bir sağlık hizmetinin sunulmasına vesilece olacaktır.