İş Sağlığı ve Güvenliği

Ülkemizde İş Sağlığı ve Güvenliğinin sağlanması görevi, 1945 yılında kurulan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde İşçi Sağlığı Genel Müdürlüğüne verilmiştir.


Denetim hizmetlerinin bir başka birimde örgütlenmesi nedeniyle Genel Müdürlük, 1983 tarihinde Daire Başkanlığı'na dönüştürülmüştür. Böylesine önemli bir alanda verilen hizmetin niteliğinin yükseltilmesi ve etkinliğinin artırılması amacıyla İşçi Sağlığı Daire Başkanlığı ve 1983 yılından bu yana Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde Daire Başkanlığı şeklinde örgütlenmiş olan iş sağlığı ve güvenliği birimi, dünyadaki gelişmelere ve konunun önemine binaen, 24.07.2003 tarih ve 25178 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4947 sayılı Kanun’un 17’nci maddesi ile “İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü” (İSGGM) olarak yeni görev, yetki ve sorumluluklar ile güçlendirilerek teşkilatlandırılmıştır.


1950 yılından beri Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO-International Labour Organisation) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) İş Sağlığı konusunda ortak bir tanımı paylaşmaktadır. Buna göre, "iş sağlığı, hangi işi yaparlarsa yapsınlar bütün çalışanların fiziksel, ruhsal ve sosyal refahlarının mümkün olan en yüksek düzeye çıkarılmasını ve burada tutulmasını; çalışma koşullarından kaynaklanan sağlık sorunlarının önlenmesini; işçilerin işleriyle ilgili olup sağlığa zararlı risklerden korunmalarını; işçilerin fiziksel ve biyolojik kapasitelerine uygun mesleki ortamlarda çalıştırılmalarını, özetle işin insana, insanın da işine uygun getirilmesini hedeflemektedir".



İş Sağlığının Hedefi; Bütün mesleklerde çalışanların bedensel, ruhsal ve sosyal yönden iyilik hallerini sürdürmek ve daha üst düzeylere çıkarmaktır.


İş Sağlığı ve Güvenliğinin Hedefi; Çalışma hayatındaki sağlık sorunlarının tanımlanması ve çalışanın sağlığının korunmasına yönelik çalışmalar yapılmasıdır. Bu çalışmalarda temel ilke «koruyucu» yaklaşımdır.




Kişiler, günlük yaşamlarında sürekli farklı risklerle karşı karşıya kalmaktadırlar. İş hayatında çalışmaya başlamaları ile birlikte iş kazası ve/veya meslek hastalığı risklerinden biri ile karşılaşabilirler. Sanayileşme ve teknolojideki baş döndürücü gelişmeler ile birlikte işyerlerinde çalışan işçilerin, memurların, işveren, amir vb. diğer çalışanların iş kazaları ve meslek hastalıklarından korunması daha önemli hale gelmiştir.


İş sağlığı ve güvenliği önlemleri, her şeyden önce, kişinin huzurunun ve mutluluğunun sağlanmasını amaçlar. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri sayesinde kişiler mesleki tehlikelerden uzak bir ortamda çalışarak sağlıklı gelişmeleri sağlanır. Bu anlamda, çalışanlara sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışma şartları sağlanması, çalışan açısından bir temel hak olarak görülmektedir. İş sözleşmesinde işçi emeğiyle bir işi yapma taahhüdü altına girdiğinden fiziki güvenliği olarak işçiye iş güvenliğinin sağlanması, iş hukukunun köşe taşlarından biri olmuştur.


İş güvenliği hakkı, her şeyden önce, işçinin yaşamını ve sağlığını güvence altına almayı amaçlar.

Kanunen İSG (İş Sağlığı ve Güvenliği) Uzmanı’ nın Görevleri


  • İs güvenliği ile ilgili eğitimler vermek,

  • İşyerinde gözetim ve denetim sistemi kurmak ve yönetmek,

  • İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu’nun çalışmalarına katılmak,

  • Yıllık çalışma planı hazırlamak,

  • Eğitim planı hazırlamak,

  • İşverene, is güvenliği konusunda rehberlik ve danışmanlık yapmak,

  • Alt işverenlerin denetimini yaparak yönetime rapor sunmak,

  • Risk değerlendirmesi yapmak,

  • Acil durum planı hazırlamak,

  • Sağlık ve güvenlik planı hazırlamak,

  • İç yönetmelik hazırlamak,

  • İş izni prosedürü hazırlamak,

  • Çalışma talimatları hazırlamak,

  • İş kazası sonrasında “Kaza Kök Sebep Analiz Formu” nu düzenlemek,

  • Parlayıcı, patlayıcı, yanıcı ve tehlikeli maddelerle çalışma şartlarını belirlemek,


Önlemek, ödemekten daha ucuz ve daha kolaydır.
 

KAYNAKÇA

  1. İş Sağlığı ve Güvenliği, Yrd. Doç. Dr. Mustafa AYDIN, Doç. Dr. Şakir TAŞDEMİR, Şubat 2018.

  2. İş Sağlığı ve Güvenliği Meslek Hastalıklar, Prof. Dr. Ali Naci YILDIZ Uzm. Dr. Abdulsamet SANDAL (MD, PhD), 2020

  3. İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri, Dr. Ercüment N. DİZDAR, Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi.