• silanurbass

Alzheimer Hastalığı ve Korunma Yöntemleri


Alzheimer, günümüzde özellikle orta yaş ve üstü nüfusta sık görülen bir hastalıktır. Bu yazı alzheimer hastalığı hakkında bilgi verme amacıyla hazırlanmış olup, önerilen temel düzeydeki korunma yöntemleri sunulmuştur.


Demans, bilişsel işlevlerin gerilemesiyle ilişkili bulgular bütünüdür. Genellikle zihinsel yeteneklerdeki bozulmalar, davranış bozuklukları, çalışma, sosyal aktivite ve ilişkilerin bozulması ile karakterizedir. Kronik ve ilerleyicidir. Birçok tipi içinde barındıran demans, şemsiye bir terim olarak görülmektedir. Beyinde gerçekleşen hücre ölümü demans tipine göre farklı alanlardan başlamaktadır. Demans tipleri demansın başladığı alana göre ya da başladığı alanın fonksiyon kaybına göre adlandırılmaktadır.



Alzheimer ise en sık görülen ve en uzun ömürlü seyreden demans tipidir. Alzheimer tipi demansda hücre ölümü bellek alanlarından başlamakta ve öncelikle bu alanın fonksiyonları yitirilmektedir. Dolayısıyla Alzheimer belirtileri, unutkanlık ve bellek problemleri ile ortaya çıkmaya başlamaktadır. Alzheimer tipi demans teşhisinin konulması diğer demans tiplerine göre daha kolaydır.


Alzheimer hastalığı, Dünya Sağlık Örgütü tarafından küresel bir halk sağlığı önceliği olarak kabul edilmektedir.

Engellenemez Risk Faktörleri


Yaş en önemli risk faktörü olarak karşımıza çıkmaktadır. Alzheimer tipi demans çoğunlukla yaşlılık döneminde ortaya çıkmakla birlikte, normal yaşlanmanın bir sonucu değildir. Fakat ilerleyen yaş ile birlikte Alzheimer olma riski artmaktadır.


Alzheimer Derneği verilerine göre,

  • 65-74 yaş grubunda Alzheimer olma riski %5.3 oranındadır.

  • 75-84 yaş grubunda Alzheimer olma riski %13.8 oranındadır.

  • 85 ve üzeri yaş grubunda Alzheimer olma riski %34.6 oranındadır.


Yaş faktörünün yanı sıra, genetik faktörler ve aile hikayesi demansın engellenemez risk faktörleri arasındadır.



Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Alzheimer hastalığından hayatını kaybeden yaşlıların sayısı, 2015 yılında 12 bin 59 kişi iken 2019 yılında 13 bin 498 kişiye yükselmiştir.


Engellenebilir Risk Faktörleri


Engellenebilir risk faktörleri, demans olma riskini tamamen ortadan kaldırmamaktadır. Ancak demans olma risk oranını azaltıcı niteliktedir. Engellenebilir risk faktörleri, demansın normalde ortaya çıkacağı yaşı öteleyebilmektedir. Dolayısıyla demansın daha geç yaşlarda ortaya çıkmasını sağlayabilmektedir.


Demansların %40’ı henüz oluşmadan engellenebilir ya da geciktirilebilir.

Lancet Komisyonu verilerine göre,

  • Erken yaşlarda, yetersiz eğitim %7 oranında demans olma riski içermektedir.